Marnowanie żywności w Polsce: 5 mln ton rocznie i co z tym zrobić

Marnowanie żywności w Polsce sięga ok. 5 mln ton rocznie, a około 60% tych strat powstaje w gospodarstwach domowych. Oznacza to, że największy wpływ na skalę problemu mają zwykłe decyzje podejmowane przy kuchennym stole, a nie wyłącznie działania sklepów czy producentów.

Ile żywności wyrzucają Polacy?

Przeliczona na czas, skala strat wygląda tak: 5 mln ton w ciągu roku to ok. 153 kg na każdą sekundę. Liczba robi wrażenie, ale dla pojedynczej rodziny ważniejsze są nawyki, które sumują się w ciągu tygodni.

W sierpniu 2026 roku Centrum Respo przeprowadziło badanie wśród 806 dorosłych Polaków. Wynika z niego, że ok. 41% respondentów wyrzuca jedzenie co najmniej raz w tygodniu, a 6% robi to codziennie.

Ilość wyrzucanego jedzenia także jest zróżnicowana. Ok. 42% badanych wyrzuca mniej niż 250 g tygodniowo, ok. jedna czwarta przedział 250–499 g, a ok. jedna piąta co najmniej 500 g. Przy tej ostatniej grupie roczna strata to ok. 26 kg na osobę.

Wskaźnik	Wartość
Marnowanie żywności w Polsce (rocznie)	ok. 5 mln ton
Udział gospodarstw domowych	ok. 60%
Respondenci wyrzucający żywność min. raz w tygodniu	ok. 41%
Respondenci wyrzucający codziennie	6%
Strata poniżej 250 g tygodniowo	ok. 42%
Strata 250–499 g tygodniowo	ok. 1/4
Strata min. 500 g tygodniowo	ok. 1/5
Roczna strata przy 500 g tygodniowo	ok. 26 kg

Co najczęściej trafia do kosza?

Najczęściej wyrzucane są warzywa, owoce i pieczywo – te trzy grupy stanowią prawie połowę wskazań badanych. To produkty szybko tracące świeżość, dlatego warto planować ich zakup pod konkretne posiłki, a nie „na zapas”.

Dlaczego jedzenie się psuje?

Główną przyczyną jest zepsucie produktu (63% wskazań), dalej utrata świeżości (42%) i upływ terminu przydatności (35%). Zbyt duże zakupy oraz zbyt duże porcje wskazuje po ok. 20% badanych, a niewłaściwe przechowywanie ok. 16%.

Wniosek jest prosty: większość przyczyn da się ograniczyć przed wyjściem do sklepu lub przy gotowaniu. Lista zakupów dopasowana do jadłospisu i rozsądna wielkość porcji eliminują sporą część strat.

Jak planowanie jadłospisu może pomóc?

Centrum Respo wprowadziło w swojej aplikacji funkcję „Planuj bez marnowania”. Dopasowuje ona przepisy tak, aby składniki wracały w kolejnych posiłkach, co pozwala wykorzystać produkty, zanim się zepsują.

Jak pisze w swoim materiale Londynek.net, dr Michał Wrzosek, założyciel Respo, „Respo to nie kalkulator kalorii – kalorie i makroskładniki to dopiero początek”.

Co to oznacza dla Ciebie?

Dla przeciętnego gospodarstwa domowego najprostszy krok to połączenie trzech nawyków: planowania jadłospisu na kilka dni, kupowania warzyw, owoców i pieczywa w ilościach odpowiadających planowi oraz ponownego wykorzystania składników w kolejnych daniach. Jeśli w tygodniu wyrzucasz choćby 250 g jedzenia, warto sprawdzić, które produkty trafiają do kosza najczęściej – to zwykle wskazówka, gdzie zacząć zmiany.