Nowe zasady żywienia w szkołach od września 2026: co się zmienia

Od 1 września 2026 r. szkoły, przedszkola i firmy cateringowe będą musiały stosować nowe zasady żywienia wynikające z Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r. Zmiana dotyczy zarówno produktów sprzedawanych w sklepikach szkolnych, jak i posiłków przygotowywanych dla dzieci w ramach żywienia zbiorowego.

Jakie produkty będą dozwolone w sprzedaży szkolnej?

Rozporządzenie wprowadza zamknięty katalog produktów, które mogą być sprzedawane dzieciom i młodzieży w jednostkach oświaty. To oznacza koniec epoki, w której w szkolnych automatach vendingowych i bufetach można było znaleźć praktycznie wszystko. Od września 2026 r. na terenie szkół będzie można sprzedawać:

• pieczywo (w tym bezglutenowe)
• pieczywo półcukiernicze i cukiernicze (w tym bezglutenowe)
• kanapki, sałatki i surówki
• mleko i produkty mleczne (jogurty, kefiry, serki, mleko smakowe)
• napoje roślinne wzbogacone w wapń i witaminę B12
• produkty zbożowe i śniadaniowe
• warzywa, owoce, orzechy, nasiona (bez dodatku cukrów i soli)
• soki i przeciery owocowe bez dodatku cukrów
• wodę
• gorzką czekoladę (minimum 70% kakao)
• koktajle owocowo-warzywne bez dodatku cukrów
• bezcukrowe gumy do żucia

Oznacza to, że sprzedaż żywności w szkołach będzie możliwa, ale wyłącznie w ramach ściśle określonych grup produktów.

Limity cukru, tłuszczu i soli – co trzeba sprawdzać?

Samo zaliczenie produktu do dozwolonej grupy nie wystarczy. Rozporządzenie przewiduje maksymalne poziomy poszczególnych składników. Oto konkretne limity, które będą obowiązywać:

Kategoria produktu	Cukry	Tłuszcz	Sól
Produkty zbożowe i śniadaniowe	max 10 g/100g	max 10 g/100g	max 1 g/100g
Pieczywo półcukiernicze i cukiernicze	max 13,5 g/100g	max 10 g/100g	max 1,2 g/100g
Produkty mleczne	max 10 g/100ml	brak limitu	brak limitu
Napoje roślinne wzbogacone	max 10 g/100ml	brak limitu	brak limitu

Dla osób prowadzących sklepiki szkolne oznacza to konieczność dokładnej weryfikacji etykiet i tabel wartości odżywczych przed wprowadzeniem każdego produktu do sprzedaży.

Napoje przygotowywane na miejscu

Szczególnie istotna zmiana dotyczy napojów sporządzanych w placówce – herbat, kakao czy napojów mlecznych. Nowe przepisy obniżają dopuszczalny limit cukrów dodanych do maksymalnie 5 g w 250 ml napoju. To znaczące zmniejszenie w porównaniu z dotychczasową praktyką. Preferowanym napojem pozostaje woda, którą szkoły będą musiały promować aktywnie.

Jak zmienią się jadłospisy w szkołach i przedszkolach?

Drugi duży obszar regulacji dotyczy żywienia zbiorowego – posiłków przygotowywanych dla dzieci. Rozporządzenie wprowadza konkretne zasady planowania jadłospisów, które będą obowiązywać od września 2026 r.

Wymogi codzienne

Każdego dnia w menu powinny pojawiać się:

• warzywa lub owoce do każdego posiłku, z przewagą warzyw
• produkty z różnych grup żywności
• w przypadku żywienia całodziennego – co najmniej 2 porcje mleka lub jego alternatyw roślinnych

Wymogi tygodniowe

W ciągu tygodnia jadłospis musi obejmować:

• co najmniej 1 porcję ryby
• co najmniej 1 potrawę z nasion roślin strączkowych bez produktów odzwierzęcych
• 2 porcje mięsa świeżego
• maksymalnie 2 potrawy smażone od poniedziałku do piątku
• co najmniej 2 zupy przygotowane na wywarach warzywnych

Ważnym elementem jest również obowiązek oferowania alternatywnych potraw roślinnych dla osób niespożywających produktów odzwierzęcych, szczególnie na bazie nasion roślin strączkowych.

Co to oznacza dla szkół i rodziców?

Dla dyrektorów placówek, intendentów i osób układających jadłospisy zmiana oznacza konieczność gruntownego przeglądu dotychczasowych praktyk. Placówki będą musiały:

1. Przeanalizować dostawców – produkty od obecnych dostawców mogą nie spełniać nowych limitów cukru, tłuszczu i soli. Będzie konieczna zmiana źródeł zaopatrzenia lub negocjacje z producentami.

2. Przeszkolić personel – pracownicy kuchni szkolnych i bufetów będą musieli poznać nowe przepisy i nauczyć się weryfikacji etykiet produktów.

3. Zaplanować jadłospisy na dekadę – nowe przepisy wymagają planowania posiłków w ujęciu dekadowym (10 dni), a nie dziennym, co pozwala na bardziej elastyczne rozkładanie wymaganych składników.

4. Uwzględnić strukturę wiekową – przy wyliczaniu kaloryczności posiłków trzeba będzie brać pod uwagę średnioważoną normę dla danej grupy wiekowej, szczególnie w placówkach żywiących dzieci z różnych grup wiekowych.

Dla rodziców zmiana oznacza, że dzieci będą mieć dostęp do zdecydowanie zdrowszych opcji w szkolnych bufetach i sklepikach. Jednocześnie szkoły będą musiały być bardziej restrykcyjne w kontroli tego, co mogą sprzedawać uczniom.

Zmiana ma być wprowadzona stopniowo – placówki mają czas na przygotowanie się jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego 2026/2027. Warto już teraz, jako rodzic, zainteresować się tym, jakie zmiany czekają Twoją szkołę, i wspomóc placówkę w przejściu na nowe standardy.