Nowe zasady w stołówkach szkolnych od września 2024

Od 1 września 2024 roku jadłospisy w szkołach i przedszkolach zmienią się zgodnie z nowym rozporządzeniem Ministerstwa Zdrowia, które wprowadza bardziej zdrowe i zróżnicowane menu dla dzieci. Stołówki będą musiały podawać raz w tygodniu w pełni roślinne danie na bazie strączków, zwiększyć ilość warzyw i produktów pełnoziarnistych, a także ograniczyć liczbę potraw smażonych.

Jak będzie wyglądać nowy rozkład posiłków w tygodniu?

Nowe zasady wprowadzają precyzyjny harmonogram dań w szkolnych stołówkach. Dwa dni w tygodniu stołówki będą serwować obiad na bazie mięsa świeżego wraz z alternatywą roślinną, najlepiej opartą na strączkach. To rozwiązanie skierowane jest do osób niespożywających produktów odzwierzęcych, ale daje wybór wszystkim dzieciom.

Jeden dzień w tygodniu przeznaczony jest na dania rybne z roślinną potrawą alternatywną. Jeden dzień to tzw. dzień elastyczny, w którym obiad może być roślinny, mączny lub rybny — dając stołówkom większą swobodę w planowaniu menu.

Dzień tygodnia	Typ dania	Alternatywa
2 dni	Mięso świeże	Potrawa roślinne (strączki)
1 dzień	Ryba	Potrawa roślinne
1 dzień	Elastyczny	Roślinny/mączny/rybny
Pozostałe dni	Według uznania	Z zachowaniem zasad

Warzywa i owoce w każdym posiłku

Rozporządzenie wymaga, aby każdy posiłek zawierał warzywa lub owoce, przy czym warzyw w menu powinno być więcej niż owoców. To oznacza, że dzieci będą otrzymywać więcej składników bogatych w witaminy, minerały i błonnik pokarmowy. Taka zmiana ma pozytywny wpływ na rozwój dzieci i kształtowanie zdrowych nawyków żywieniowych od najmłodszych lat.

Zupy na wywarach warzywnych

Co najmniej dwa razy w tygodniu zupy powinny być przygotowywane na wywarach warzywnych zamiast mięsnych. To zmiana, która zmniejsza ilość nasyconych tłuszczów w diecie dziecka, a jednocześnie zwiększa wartość odżywczą posiłków. Wywary warzywne mogą być przygotowywane z sezonowych warzyw, co obniża koszty i wspiera lokalne dostawców.

Produkty pełnoziarniste i tłuszcze roślinne

Dzieci będą otrzymywać więcej produktów pełnoziarnistych, takich jak chleb pełnoziarnisty, makarony pełnoziarniste czy kasze. Stołówki mają również zwiększyć wykorzystanie tłuszczów roślinnych w przygotowywaniu dań. To zmiana, która wspiera profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych i utrzymanie zdowej masy ciała.

Ograniczenie potraw smażonych

Liczba potraw smażonych zostanie ograniczona do maksymalnie dwóch w tygodniu. Dotychczas stołówki mogły serwować smażone dania znacznie częściej. Ta zmiana zmniejsza ilość tłuszczów trans i nasyconych w diecie dzieci, co jest istotne dla ich zdrowia metabolicznego.

Produkty sezonowe, lokalne i ekologiczne

Rozporządzenie zachęca stołówki do wykorzystywania produktów sezonowych, lokalnych i ekologicznych. To nie tylko korzystne dla zdrowia dzieci — mniejsza ilość konserwantów i pestycydów — ale także wspiera lokalnych producentów i zmniejsza ślad węglowy transportu żywności.

Wsparcie dla szkół: program Szkoła na Roślinach

Ministerstwo Zdrowia nie zostawiło szkół samych z nowymi wymogami. Na stronie internetowej programu Szkoła na Roślinach dostępne są bezpłatne materiały dla szkół i przedszkoli, w tym 25 przepisów dostosowanych do żywienia zbiorowego. Te przepisy są opracowane z uwzględnieniem wymogów rozporządzenia i mogą być bezpośrednio wykorzystywane w stołówkach.

Co to oznacza dla rodziców i dzieci?

Nowe zasady w stołówkach szkolnych to przede wszystkim inwestycja w zdrowie przyszłych pokoleń. Dzieci będą otrzymywać bardziej zróżnicowane posiłki, bogatsze w warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste, a jednocześnie mniej obciążone tłuszczami trans i nasyconymi. Dla rodziców to oznacza, że szkoła wspiera zdrowe nawyki żywieniowe, które mogą być kontynuowane w domu.

Zmiana ta jest również ważna dla dzieci z ograniczeniami dietetycznymi — wegetarian, wegan czy osób z alergiami. Nowe menu zapewnia im więcej opcji i gwarancję, że będą mogły jeść pełnowartościowe posiłki w szkole.

Dla stołówek zmiana oznacza konieczność przeszkolenia personelu, dostosowania procedur zakupów i planowania menu. Jednak dostępne bezpłatnie przepisy i materiały edukacyjne mają ułatwić tę transformację i zapewnić, że nowe zasady będą wdrażane sprawnie i efektywnie.