Nowe zasady żywienia w szkołach od 2026 – co się zmienia?

Od 1 września 2026 r. szkoły, przedszkola i firmy cateringowe muszą stosować nowe zasady żywienia wynikające z Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r. Przepisy mają na celu ograniczenie nadmiaru cukru, soli i tłuszczu w diecie dzieci oraz lepsze dostosowanie żywienia do aktualnych norm żywieniowych.

Co się zmienia w sprzedaży żywności w szkołach?

Jedną z kluczowych zmian jest wprowadzenie zamkniętego katalogu produktów, które mogą być sprzedawane dzieciom i młodzieży na terenie placówek oświatowych. Dotyczy to sklepików szkolnych, bufetów i automatów vendingowych.

Jakie produkty będą dozwolone?

Rozporządzenie dopuszcza sprzedaż:

• pieczywa, w tym bezglutenowego
• pieczywa półcukierniczego i cukierniczego
• kanapek i sałatek
• mleka i produktów mlecznych (jogurty, kefiry, serki)
• napojów roślinnych wzbogaconych w wapń i witaminę B12
• produktów zbożowych (w tym śniadaniowych)
• warzyw, owoców, orzechów i nasion bez dodatku cukrów i substancji słodzących
• soków, przecierów i musów owocowych bez cukru
• wody
• gorzką czekoladę zawierającą co najmniej 70% kakao
• napojów przygotowywanych na miejscu (o ile spełniają limity cukru)
• bezcukrowych gum do żucia

W praktyce oznacza to koniec sprzedaży słodyczy, chipów, napojów gazowanych i innych produktów wysokoprocesorowych w szkolnych sklepikach.

Limity cukru, tłuszczu i soli – co trzeba wiedzieć?

Sama przynależność produktu do dozwolonej grupy nie wystarczy. Rozporządzenie określa maksymalne poziomy poszczególnych składników:

Kategoria produktu	Cukry	Tłuszcz	Sól
Produkty zbożowe (śniadaniowe)	do 10 g/100g	do 10 g/100g	do 1 g/100g
Pieczywo półcukiernicze i cukiernicze	do 13,5 g/100g	do 10 g/100g	do 1,2 g/100g
Produkty mleczne	do 10 g/100ml	brak limitu	brak limitu
Napoje roślinne wzbogacone	do 10 g/100ml	brak limitu	brak limitu
Napoje przygotowywane na miejscu	do 5 g/250ml	brak limitu	brak limitu

Dla osób prowadzących sklepiki szkolne oznacza to konieczność dokładnej weryfikacji etykiet i tabel wartości odżywczych przed wprowadzeniem każdego produktu do sprzedaży.

Co to oznacza: Szkoły będą musiały inwestować czas w sprawdzenie składu każdego produktu. Wiele popularnych produktów dla dzieci – nawet pozornie zdowych – może nie spełniać nowych limitów i będzie musiało zostać wycofanych ze sprzedaży.

Jak zmienią się jadłospisy w szkołach?

Drugi duży obszar zmian dotyczy żywienia zbiorowego – posiłków przygotowywanych i wydawanych dzieciom w przedszkolach i szkołach. Nowe przepisy określają konkretne zasady planowania jadłospisów.

Zasady codzienne

Każdego dnia w menu powinny pojawiać się:

• warzywa lub owoce do każdego posiłku (z przewagą warzyw)
• produkty z różnych grup żywności
• w przypadku żywienia całodziennego – co najmniej 2 porcje mleka lub jego alternatyw roślinnych

Zasady tygodniowe

W ciągu tygodnia jadłospis musi zawierać:

• co najmniej 1 porcję ryby
• co najmniej 1 potrawę z nasion roślin strączkowych (bez produktów odzwierzęcych)
• 2 porcje mięsa świeżego
• maksymalnie 2 potrawy smażone od poniedziałku do piątku
• co najmniej 2 zupy przygotowane na wywarach warzywnych

Rozporządzenie przewiduje również obowiązek przygotowania alternatywnej potrawy roślinnej dla osób niespożywających produktów odzwierzęcych, w szczególności na bazie roślin strączkowych.

Planowanie w ujęciu dekadowym

Jedną z ważniejszych zmian jest wymóg bilansowania energetycznego posiłków w ujęciu dekadowym (10-dniowym), a nie dziennym. W praktyce oznacza to, że szkoły będą musiały planować i oceniać jadłospisy w szerszym horyzoncie czasowym, co pozwoli na bardziej elastyczne dostosowanie kaloryczności posiłków do potrzeb dzieci.

Co to oznacza: Intendenci i osoby odpowiadające za układanie jadłospisów będą musiały zmienić sposób planowania. Zamiast skupiania się na jednym dniu, będą musieli myśleć o całym tygodniu lub dekadzie, co wymaga bardziej zaawansowanego planowania i narzędzi do obliczania wartości odżywczych.

Kto musi się przygotować do zmian?

Nowe przepisy dotyczą:

• dyrektorów placówek oświatowych
• intendentów i osób układających jadłospisy
• firm cateringowych i kuchni szkolnych/przedszkolnych
• operatorów sklepików szkolnych i automatów vendingowych
• podmiotów odpowiadających za zakupy spożywcze do szkół i przedszkoli

Placówki mają czas na przygotowanie się do zmian przed rozpoczęciem roku szkolnego 2026/2027, co daje około pół roku na dostosowanie procedur, przeszkolenie personelu i zmianę dostawców produktów.

Praktyczne wnioski dla rodziców i szkół

Nowe przepisy to krok w kierunku zdrowszego żywienia dzieci w szkołach. Dla rodziców oznacza to, że posiłki wydawane w placówkach będą zawierać mniej cukru i soli, a więcej warzyw i produktów naturalnych. Dla szkół to jednak wyzwanie organizacyjne – będą musiały zmienić dostawców, przeszkolić personel i zainwestować w narzędzia do planowania jadłospisów.

Warte uwagi jest, że przepisy wymagają również alternatywnych potraw dla wegetarian i wegan, co oznacza większą różnorodność menu i lepsze dostosowanie do potrzeb wszystkich dzieci w placówce.